Geldof c.s.
Publicaties
Op dit deel tref je een selectie aan van vijf artikelen, vijf essays en vijf Powerpoint-presentaties.
Artikelen
Door op de titel te klikken kun je het artikel lezen en downloaden als pdf-bestand. Als je op een afbeelding klikt, komt deze vol in beeld. Met een laptop of tablet zie je dan meer dan met je mobiel.
Kennis en complexiteit (2017)
pdf · 343 kB
Voor SBRCURnet Magazine heb ik een column geschreven over kennis en complexiteit. Kern van de boodschap is dat we nog steeds denken dat kennis wordt ontwikkeld door universiteiten en kennisinstituten en dat mensen in de praktijk deze kennis moeten gaan toepassen. En als de kennis op is, bestellen ze gewoon ‘nieuwe’. Dit is een Simulacrum: een beeld zonder (of weinig) relatie met de realiteit.
De waarde van technici (2012)
pdf · 107 kB
In één van de laatste H2O's oude stijl werd een discussie aangekaart over de vraag hoe we het tekort aan technici oplossen. Er tekent zich een probleem af voor de korte termijn al. Vaak komen er dan ideeën om leerlingen op de middelbare school te verleiden, wat goed is, maar volgens mij moet er fundamenteel iets veranderen bij de manier waarop we technici in de praktijk benaderen. Het plaatje met de tekst “Six munge ago …” zag ik ooit in Cambridge hangen.
Van waterweten naar waterkunnen (2010)
pdf · 405 kB
Dit artikel is een populaire samenvatting van het rapport over water en ervaringskennis. Ik heb het geschreven met Albert Cath, Gijsbert van der Heijden en Roel Valkman en het is verschenen in de H2O van 24 december 2010. Het artikel toont dat (1) de complexiteit van het waterbeheer toeneemt, (2) voor het omgaan met complexiteit ervaringskennis nodig is en (3) de ervaringskennis afneemt.
Drieluik Driepuntsbenadering (2008)
pdf · 194 kB
In de maanden april, mei en juni 2008 heb ik samen met Jeroen Kluck een serie artikelen over de Driepuntsbenadering geschreven voor het blad Riolering. Deze benadering wordt gehanteerd bij de inpassing van water in de stedelijke omgeving. Wie Spiral Dynamics kent, herkent in het eerste artikel het blauwe denksysteem en in het tweede artikel het gele denksysteem. Het derde artikel is een interview met Jeroen Kluck en mijzelf.
Over interactieve uitvoering (2002)
pdf · 35 kB
Van 1997 tot en met 2001 hebben we in Nijmegen vorm gegeven aan Interactieve Uitvoering, een "learning by doing" benadering. In dit artikel voor het vakblad H2O beschrijf ik de belangrijkste kenmerken van Interactieve Uitvoering, samen met Esther van Beurden, Jan Luijten en Teus Gijzel. Interactieve Uitvoering is een praktische uitwerking van Omgaan met Complexiteit. Waterplan Nijmegen was een belangrijke casus in mijn proefschrift.
Essays
Door op de titel te klikken kun je het essay lezen en downloaden als pdf-bestand. Als je op een afbeelding klikt, komt deze vol in beeld. Met een laptop of tablet zie je dan meer dan met je mobiel.
Het Tompouce-model (2022)
pdf · 2,4 MB
Dit essay heb ik geschreven op verzoek van het bestuurlijk platvorm voor het Groene Hart. Het gaat over de gebiedsgerichte aanpak. Er zijn twee harde lagen: (1) de beleidsvormingsarena met concrete doelen en (2) de mensen in de praktijk die dag in dag uit bezig zijn met overleven. Daar tussenin - in een tussenruimte - bevinden zich de verbinders. Zij proberen de twee harde lagen met elkaar verbinden, maar lopen de kans weggedrukt te worden.
Bakens (2021)
pdf · 1,7 MB
Dit essay maakt onderscheid tussen geïntegreerd en integraal werken. Dat lijken gelijke processen, ze zijn echter fundamenteel anders. Dit bouwt voort op het onderscheid dat ik maak tussen deelnemers en toeschouwers. Sta je met beide voeten op de grond of sta je op afstand? Beide werkwijzen hebben waarde. Bakens zorgen ervoor dat deze elkaar versterken. In de huidige situatie werken geïntegreerd en integraal elkaar vaak tegen. Het essay gaat expliciet in op de relatie tussen de Omgevingswet en de noodzaak bakens te plaatsen.
Gilden 2.0 (2013)
pdf · 132 kB
Op 13 en 14 november vond op kasteel Sterkenburg een bijeenkomst plaats over de toekomst van het waterbeheer in Nederland. Peter Heij, de nieuwe DG van DGRW bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu, had hiervoor vijftien mensen uit de waterwereld uitgenodigd. Tijdens de maaltijd mocht ik een presentatie houden, die ik richtte op Gilden 2.0. Het van belang dat we vakmanschap weer gaan waarderen.
Slow Cities (2006)
pdf · 2,1 MB
Complexe processen vragen om een zekere traagheid. Niet te veel en niet te weinig. Het principe van "Slow Cities" (of Slow Regions) zet in op de inrichting van stedelijk gebied, gericht op kwaliteit van leven in plaats van het voldoen aan normen. "Less haste, more speed." In dit essay leg ik een relatie tussen ‘slow’ en complexiteit.
Betrokkenheid van burgers in het waterbeheer (2001)
pdf · 258 kB
Sommigen denken dat je bij planprocessen zoveel mogelijk ‘de burger’ moet betrekken. Daardoor wordt ‘draagvlak gecreëerd’. Dit essay nuanceert dat. Draagvlak kun je niet creëren, draagvlak ontstaat en is niet statisch. Het draait om het winnen van vertrouwen. Het essay is weliswaar uit 2011, maar nog steeds erg actueel. In plaats van ‘inspraak’ hanteren we tegenwoordig het begrip ‘participatie’. In de praktijk echter zit daar weinig licht tussen.
Powerpoints
Door op de titel te klikken kun je de Powerpoint bekijken en downloaden als pptx-bestand. Als je op een afbeelding klikt, komt deze vol in beeld. Met een laptop of tablet zie je dan meer dan met je mobiel.
Maak ingewikkeldheid simpel (2025)
pptx · 8,0 MB
Op 27 mei 2025 heb ik een lezing gegeven op het jaarcongres van Kern. Het thema was: bruggen bouwen. Op de site van Kern.nl staat de volgende vraag: “hoe bouwen we aan toekomstbestendige steden, wijken en dorpen? Hoe behouden we de unieke fijnmazige retailstructuur die Nederland zo kenmerkt? En hoe zorgen we dat wonen, werken, zorg en recreatie niet alleen duurzaam, maar ook sociaal verbonden blijven?” De boodschap van “hup aan de slag” sprak aan.
Herwaarderen gildeleren (2023)
pptx · 35 MB
Vakmanschap komt voor het overgrote deel voort uit ervaringskennis. Dat is de kennis die je niet (eenvoudig) kunt omzetten naar informatie. Deze dragen we over door te dóén en verhalen te vertellen. In de klassieke gilden stond deze vorm van leren centraal. Tegenwoordig wordt ons handelen met name bepaald door normen, regels, procedures en protocollen. Ervaringskennis raakt zo buiten beeld. Vakmanschap erodeert. In verschillende projecten, zoals FREON in Friesland, proberen we de ervaringskennis weer volop te delen tussen meesters, leerlingen en gezellen.
Gebiedsprocessen veenweide (2023)
pptx · 17 MB
Op 6 april 2023 mocht ik tijdens ‘LNV on tour’ voor RTLG (Regieorganisatie Transitie Landelijk Gebied) een presentatie geven over het project ‘gebiedsprocessen in veenweidepolders’. Een mooi en leerzaam traject, waarin achttien gebiedsprocesbegeleiders regelmatig samenkwamen in Werkplaatsen en reflectiesessies. Daar leerden zij zoveel mogelijk vanuit de praktijk van elkaar én verkenden zij hoe je constructief kunt omgaan met complexiteit. Ik vertelde onder andere over het tompouce-model: een sprekende analogie voor de lastige spagaat waarin gebiedsprocesbegeleiders vaak terechtkomen. Vooral het onderscheid tussen complex en ingewikkeld riep veel herkenning op.
Waterketen (2013)
pptx · 15 MB
In 2015 vierde de vereniging voor zuiveringsbeheerders haar vijfentwintigjarig jubileum met een symposium. Voor mijn presentatie koos ik een uitspraak van Groucho Marx als prikkelend vertrekpunt: “We maken geen enkele kans, maar die moeten we met beide handen aangrijpen.” Want wie eerlijk naar de stedelijke waterketen kijkt, ziet een enorme opgave — groot genoeg om de moed even in de schoenen te laten zakken. En toch kan het. De sleutel voor die transitie noem ik: legofiseren. Door de waterketen niet langer voor tachtig jaar vast te timmeren, maar flexibel en modulair in te richten, ontstaat ruimte om mee te bewegen, te leren en tijdig aan te passen.
Water in bestaand stedelijk gebied (2009)
ppt · 4,5 MB
Dit is misschien wel mijn meest klassieke presentatie — en niet voor niets heb ik haar tientallen keren gegeven, telkens met nieuwe accenten. Ze gaat over watervraagstukken in de bestaande stad, waar de uitdaging vaak groter en spannender is dan in nieuw te ontwikkelen stedelijke gebieden. De presentatie begint met de ‘stedelijke kater’: een prikkelende analogie met iemand die te veel heeft gedronken, om scherp te maken waar de stedelijke waterproblematiek in de kern om draait. Die analogie stamt al uit 1992, maar werkt nog steeds verrassend goed.