werkplaats
Werkplaatsen Algemeen
Hier vindt u beschrijvingen van een selectie Werkplaatsen. Werkplaatsen zijn geen doel op zich, maar hebben als doel ervaringskennis volwaardig in het spel te brengen. Of nog subtieler: te laten stromen. De vier karakteristieken van Werkplaatsen zijn: (1) ze richten zich op een klein, lokaal, concreet en holografisch vraagstuk, waar mogelijk, (2) tenminste vier van de vijf Sferen zijn erbij betrokken, (3) er wordt narratief gewerkt en (4) zogenaamde momenten van de moeite worden niet omzeild. Dat lukt alleen als er dialoog is (met elkaar) en geen discussie (tegen elkaar). Door op de titel te klikken kunt u een productbeschrijving downloaden, speciaal gemaakt voor wereld van waterveiligheid.
ZW
Werkplaats Zwarte Water (2015 - 2016)
In het kader van POV Piping is een verkenning uitgevoerd naar de inbreng van de beheerder in het veiligheidsoordeel bij dijken. Kortom: hoe breng je theorie en praktijk bij elkaar rond waterkeringen? Hiervoor is een Werkplaats georganiseerd. Het ging om 10 km dijk langs het Zwarte Water, nabij Zwolle. Beginpunt: 10 kilometer waterkering wordt afgekeurd op piping. Eindpunt: 200 meter wordt afgekeurd op piping. Kortom: 98% is uiteindelijk goedgekeurd. Conclusie: in Werkplaatsen wordt veel geld bespaard en geleerd. Ze dragen bij aan het waarderen en versterken van (nieuw) vakmanschap.
Bodemgilde
Werkplaatsen Rijkswaterstaat (2016 - 2017)
Bij Rijkswaterstaat is lange tijd gewerkt volgens het principe "de markt, tenzij." Rijkswaterstaat hoefde zelf geen kennis te hebben, maar moest slim kunnen inkopen. Dat principe is verlaten, want er is daadwerkelijk veel kennis weggestroomd vanuit de organisatie. Hoe kun je goed opdrachtgever zijn als je zelf weinig kennis hebt? Er wordt nu ingezet op het waarderen en versterken van (nieuw) vakmanschap, oftewel:Gilden 2.0. In het kader daarvan worden vele Werkplaatsen georganiseerd, in eerste instantie voor bodem, waterveiligheid en grote projecten. De Werkplaatsen Botlek en Kasteelgracht die hieronder beschreven worden, zijn concrete bouwstenen in het zoekproces.
vGRP
Werkplaats vGRP (2016 - 2017)
De gemeenten Wijchen, Druten, Beuningen, West Maas en Waal en Heumen werken samen met waterschap Rivierenland en bureau Kragten aan een gezamenlijk vGRP (verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan). Daarvoor wordt geen Werkplaats ingericht, maar wordt er wel Werkplaatsachtig gewerkt, met als doel te anticiperen op de Omgevingswet die vermoedelijk in 2019 in werking treedt. Het mooie van riolering is: deze is (1) concreet en (2) heeft in toenemende mate consequenties voor de bovengrond. Daar ontstaat de complexiteit. Optimaliseren maakt plaats voor adapteren.
Kasteelvijver
Werkplaats Kasteelgracht (2016 - 2017)
In de jaren '90 is in de woonwijk Woudhuis te Apeldoorn een blok woningen vormgegeven als een kasteel, met een echte gracht eromheen. Echter, het bovenste pand is in de zomer niet op peil te houden en ook groeit de gracht dicht als gevolg van waterplanten - afkomstig uit aquaria - en riet. Het is niet goed te onderhouden. In een viertal sessies met vooral medewerkers van waterschap en gemeente zijn concrete scenario's verkend. Bestuurders en bewoners worden 'op maat' in dit proces betrokken.
Botlek
Werkplaats Botlek (2016 - 2017)
In de Botlek zijn vele bodem- en grondwaterverontreinigingen aanwezig. Deels worden deze afgebroken, deels stromen ze richting rivier, polder en diepere grondlagen. Hoe moet Rijkswaterstaat als rivierbeheerder hiermee omgaan? Het liefst zouden we all verontreinigingen tot aan de laatste gram verwijderen, want het voelt niet goed. Maar de kosten zijn hoog. De inzet van de Werkplaats is wijsheid te vinden, met medewerkers van DCMR, Rijkswaterstaat, de Havendienst, Deltares en Jong Strong. Hoe geven we gezamenlijk invulling van de zorgplicht die verwoord is in de Omgevingswet?
Slib
Werkplaats Slibstrategie (2015 - 2016)
Dit één van de vele Werkplaatsen bij waterschap Rijn en IJssel. Zowel directie als bestuur stimuleren de aanpak van complexe watervraagstukken met een Werkplaatsachtige aanpak. In de Werkplaats Slibstrategie is bepaald hoe het waterschap de komende jaren met het slib omgaat dat afkomstig is van RWZI's. In Nederland mogen we het niet uitrijden over het land, dus moet je het op een andere manier verwerken, wetende dat het nu een afvalstof is en in de toekomst steeds nadrukkelijker een grondstof. Deze Werkplaats heeft aangetoond hoe belangrijk het is alle Sferen in een Werkplaats te hebben.
Fijnaart
Werkplaats Fijnaart (2015 - 2016)
Het komt regelmatig voor in het dorp Fijnaart dat na een felle bui regenwater op straat staat en woningen binnenstroomt. Ook de landelijke omgeving is nat en resulteert in schade voor boeren. Waterschap Brabantse Delta en de gemeente Moerdijk hebben tezamen een Werkplaats georganiseerd waarin ook een bewoners en een boer in de eerste ring zaten. Het resultaat bestaat uit technische maatregelen, voor de korte en de langere termijn, en afspraken over communicatie. Waterhuishoudkundig gezien ligt het dorp Fijnaart niet op de handigste plek - bij de Sint- Elisabethsvloed in 1421 is het dorp vrijwel in zijn geheel weggespoeld - maar met enig maatwerk is er toch goed te leven en kan schade als gevolg van clusterbuien worden beperkt.
Valkenburg
Werkplaats Wegbeheer Valkenburg aan de Geul (2016)
Deze Werkplaats (met bureau Kragten) gaat over het wegbeheer: de introductie van adaptief wegbeheer in de gemeente Valkenburg, een groot dorp met stadse uitstraling. Begrippen bij adaptief beheer zijn: (1) denken in waarden in plaats van normen, (2) vakmanschap weegt zwaarder dan de modellen en (3) verantwoordelijkheden worden verdeeld over weggebruiker, bestuur en politiek en de beheerder. Deze Werkplaats toomt prachtig aan wat de waarde is van de fundamentele omdraaiing. Om meer financiële ruimte te krijgen van de gemeenteraad moet je niet de raadsleden meenemen in de denkwereld van de wegbeheerder, maar moet je wegbeheer meenemen in de denkwerelden van politici.
Nederweert
Werkplaats Adaptief Beheer Nederweert (2016 - 2017)
We zeggen steeds dat een Werkplaats moet gaan over een klein, lokaal en concreet onderwerp. In Nederweert (Limburg) zijn we daarvan afgeweken, wat deels de verklaring is voor het feit dat we een extra diep moment van de moeite hebben gehad dat zich niet eenvoudig liet oplossen. De Werkplaats heeft als onderwerp: beheer en ontwikkeling van het gehele buitengebied van de gemeente, waarbij wegen, water, groen en leidingen in samenhang worden beschouwd in een complexe context van toenemend individualisme, steeds grotere landbouwwerktuigen, hogere eisen aan toeristische routes, nieuwe functies voor wegen en gebouwen en hier en daar de productie van XTC-pillen. Het proces waarbij ik actief samenwerk met Ricky van Lingen en Peter Kamps, beide van bureau Kragten, resulteert uiteindelijk in een prachtig resultaat.
Gouda
Werkplaats bodemdaling Gouda (2015)
In 2015 is de eerste Werkplaats voor de bodemwereld georganiseerd. De vraag was: hoe gaan we om met de zakkende binnenstad? Door op de titel te klikken kunt het groeinarratief downloaden. Bijzonder is de wandeling die we hebben gehouden op zaterdagochtend 7 februari 2015. Met circa 40 mensen zijn we door het centrum gewandeld en werden vertalen verteld, op verschillende locaties. Uiteindelijk hebben we vastgesteld wat het holografische punt is voor de problematiek. Dat bleek de Turfmarkt te zijn. Dat is de focus geweest voor de Werkplaats.
leijgraaf
Werkplaats De Leijgraaf (2012 - 2013)
De eerste Werkplaats hebben we georganiseerd in Brabant, in opdracht van drie waterschappen: waterschap Aa en Maas, Waterschap Brabantse Delta en Waterschap De Dommel. De Werkplaats richt zich op de Leijgraaf, een kleine beek die loopt van Aa naar Aa. De Leijgraaf is ooit ontstaan op de Peelrandbreuk voor de opvang van Wijstwater. Tegenwoordig is het een belangrijke aanvoerleiding van water voor Brabantse boeren. Echter, de bovernstrooms gelegen boeren hebben door de aanvoer van de krappe Leijgraaf wateroverlast, en dus ook opbrengstderving. Hoe moet het waterschap hiermee omgaan?
groote_zaag
Werkplaats BVP Groote Zaag (2012 - 2013)
De tweede Werkplaats is in opdracht van Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK). Het gaat over AWZI De Groote Zaag. Deze moet worden gerenoveerd. Bijzonder is het feit dat deze AWZI buitendijks ligt. De bezinktanks hebben een scheefstand van 10 à 15 cm, wat een risico kan zijn. Er is een ontwerp gemaakt. Besloten is de systematiek van Best Value Procurement toe te passen om de beste aannemer te selecteren en tot een contractvorm te komen waarin risico's goed zijn verwerkt. De essentie van Best Value Procurement is dat de kennis en ervaring van de aannemer beter wordt benut.
morrapark
Werkplaats overdracht stedelijk water (2012 - 2013)
De derde is in opdracht van Wetterskip Fryslân. Het Wetterskip is bezig het beheer en onderhoud van het stedelijke water over te nemen van de gemeenten. Dat blijkt een moeizaam proces te zijn. In de Werkplaats richten we ons op de gemeente Smallingerland en in het bijzonder de wijk Morrapark in Drachten. Deze wijk is de eerste woonwijk in Nederland waar op moderne wijze met water wordt omgegaan. Dat wil zeggen: water, groen en rood zijn als een geheel vormgegeven volgens de Ecopolisstrategie en een groot deel van het regenwater wordt niet meer afgevoerd naar de riolering. De wijk is in de jaren '90 aangelegd. Het watersysteem functioneert dus al 20 jaar. Hoe neemt het Wetterskip hier haar verantwoordelijkheid en wat betekent dat voor andere wijken en gemeenten? Over deze Werkplaats is een mooi boekwerk verschenen. Deze kunt u downloaden door op de titel te klikken.
rijn
Werkplaats Bovenslinge (2012 - 2013)
De vierde Werkplaats is in opdracht van waterschap Rijn en IJssel. Dit waterschap heeft al lang oog voor het probleem van het verdwijnen van ervaringskennis en gebiedskennis. In eerste instantie is de aandacht gericht geweest op de vorming van gebiedsteams en de ontwikkelingen rond de Baakse Beek, maar uiteindelijk is de Werkplaats ingericht rond de Bovenslinge nabij Winterswijk. Het doel is: beekherstel. In de Werkplaats is gezocht naar een werkwijze diue meer participatie toelaat en de beek zelf meer vrijheid geeft (Building with Nature). Uiteindelijk is de Werkplaats gekomen met de KWW strategie (Kiek'n wat ut wordt) waarbij onzekerheden beter gehanteerd kunnen worden... een echte innovatie.
stowa
Uitwisseling Werkplaatsen (2012 - 2014)
In de Werkplaatsen worden verschillende ervaringen opgedaan. Als onderzoekers hanteren we de hypothese dat door het bijeenbrengen van bestuursleden en medewerkers uit verschillende Sferen rond een vraagstuk dat klein, lokaal en concreet is, ervaringskennis gaat stromen. Daardoor wordt het mogelijk meer complexiteit toe te laten in waterprojecten. Maar is dat wel zo? En wat vinden de deelnemers aan de Werkplaatsen er zelf van? In een parapluproject dat wordt gefinancierd door STOWA wordt een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarin de resultaten uit de verschillende Werkplaatsen worden teruggekoppeld. Op 18 maart 2014 hebben deelnemers aan de eerste vier Werkplaatsen elkaar ontmoet in Amersfoort. Er is eerlijk verteld, ook over wat fout is gegaan. De reflectie die de we na afloop als onderzoekers hebben opgesteld kunt u downloaden door op de titel te klikken.