Complexiteit

In deze categorie worden alle reflecties geplaatst die te maken hebben met chaos, complexiteit, ervaringskennis, Werkplaatsen en Gilden 2.0.

10 juli 2020

Zwart, wit en kleuren

Dit verhaal speelt circa tien jaar geleden. Ik gaf als gastdocent colleges over milieuethiek aan de technische universiteit van Denemarken. De studenten kwamen uit alle hoeken van de wereld. Als een soort toetje – de werkstukken waren reeds ingeleverd – deden we enkele oefeningen met Spiral Dynamics, de ordening van denk- en waardesystemen in kleuren. Paars staat voor ‘de groep’, […]
6 juli 2020

Bergrede van het vlakke land

Naar aanleiding van de uitzending op 4 juli 2020 op Fryslân DOK (NPO2) krijg ik vele vragen waar de uitzending teruggezien kan worden en waar de bergrede zelf gevonden kan worden. Ik heb wat links bij elkaar gezet. De uitzending zelf kun je terugkijken op NPO Start. Daar hoef je geen plus-abonnement voor te hebben. Op Youtube kun je het […]
13 mei 2020

Corona en praktische wijsheid

In mijn recent verschenen boek Halvering van de waanzin introduceer ik in hoofdstuk 8 het onderscheid tussen kaas en melk: “kaas kun je in blokjes snijden, melk niet.” Dit beeld verschijnt steeds op mijn netvlies als ik op tv de uitleg zie over de geleidelijke opheffing van de lockdown. Zorgvuldig, met een gebarentolk op de achtergrond, snijden Mark Rutte en […]
10 maart 2020

Ecokathedraal ter ziele?

Begin deze maand trof ik in nieuwsbrief 105 van Stichting Tijd de mededeling aan dat de stichting zich per direct terugtrekt uit het ecokathedraal-project dat sinds 1966 in Heerenveen-Midden in ontwikkeling is. Wel even schrikken. De gemeente had over de gehele lengte van 1 km bomen gekapt en struiken weggehaald, tegen gemaakte afspraken in. Ik kan me de reactie goed […]
26 januari 2020

Geïntegreerd versus integraal

De begrippen geïntegreerd en integraal lijken hetzelfde te betekenen en worden door elkaar gebruikt (ook in het NOVI), maar de doorwerking van de begrippen in de praktijk verschilt behoorlijk.
15 januari 2020

Symbiose maakt het verschil

In mijn tijd als raadslid heb ik veel nagedacht over politiek. Hoe kan het ook anders? En waar ik mij vooral mee bezighield was: het verschil tussen sociaalliberalisme en neoliberalisme. Mijn conclusie is: deze twee stromingen staan haaks op elkaar, ook al lijkt het dat ze zich allebei richten op de vrijheid van het individu. Het begrip ‘symbiose’ markeert in […]
27 april 2019

De aarde heeft koorts

Complexiteit Ik ben nu ruim 25 jaar actief met de complexiteitswetenschap. Wat mij in die tijd vooral is opgevallen: mensen hebben de neiging complexe vraagstukken te reduceren tot lineaire relaties. Eén oorzaak, één gevolg. Als er iets fout gaat, is dat de schuld van de ander… of nog erger: van de moslims. Als een bedrijf winst maakt, is dat dankzij […]
12 december 2018

Complexiteit en de waarde van praktijkkennis

Vanaf heden kunt u mijn boek over Complexiteit en de waarde van praktijkkennis bestellen. Via deze link komt u terecht op de webshop van de uitgever. Samenvatting Hoe complexer een vraagstuk is, hoe nadrukkelijker we een beroep moeten doen op praktijkmensen. Hoe groter de onzekerheden zijn, hoe belangrijker het is waarde toe te kennen aan de kennis van de mannen […]
22 juli 2018

Niets vluchtiger dan een langetermijnvisie

Velen denken van: we stellen gezamenlijk een langetermijnvisie op en dan hebben we voor lange tijd een richtpunt – “een stip op de horizon” – waar we ons op kunnen richten. Is dat een juiste redenering? Ik denk van niet. Hoe lang blijven we trouw aan een visie die bol staat van begrippen waar niemand het oneens mee kan zijn, […]
19 juli 2018

Nieuwe Friese vrijheid

Mogen we de geschiedenis herschrijven als een complex adaptief systeem? Tuurlijk! “Je mag de geschiedenis framen zoals je dat wilt,” stelde Marjan Brouwer op woensdag 18 juli 2018 in de Martinikerk te Franeker, aan het eind van een inspirerend simmerjûn-college over de vraag of de Friese vrijheid in 1498 al dan niet verraden werd. Zij is conservator van Museum Martena. […]
27 mei 2018

Onze onderwerping aan getallen en beleid

Deze blog is deels fantasie. Of niet? Ik laat dit oordeel aan u over. Mogelijk komt u tot een bijzondere conclusie. Het gaat over getallen en beleid. Ooit hebben we getallen uitgevonden om ons te helpen ordenen. Ooit zijn we beleid gaan formuleren om ons te helpen structuur te brengen in maatschappelijke processen. Mooi! Van grote waarde! Echter, nu laten […]
4 mei 2018

De stoel

“Daar staat een stoel. Goh, wat wil ik die graag optillen. Heb ik echt zin in. Weet je, ik loop ernaartoe en ga ‘m optillen.” “Stop!” “Huh?” “Hebt u daar een vergunning voor?” “Moet dat dan?” “Stel u voor: alle Nederlanders willen die stoel optillen. Dan wordt het een zootje. Chaos! Precedentwerking, snapt u?” “Wat moet ik dan doen?” “Weet […]
28 april 2018

De contramal van wie we zijn

Bij alles wat we doen, laten we andere dingen na. Bij alles wat we insluiten, sluiten we uit. We focussen op wat we doen en duiden. Maar is de betekenis van wat daarbuiten valt niet even essentieel? Of essentiëler? Zelf presenteer ik mezelf graag een gedreven politicus die de wereld wil veranderen, maar ben ik niet veel meer de kluizenaar […]
5 maart 2018

Complexiteit en ingewikkeldheid

In deze blog wordt opgeroepen strikt onderscheid te maken naar complex en ingewikkeld, voortbouwend op de blog van Gijsbert over complex, ingewikkeld en mijn eigen proefschrift. Complex is “wat is ontstaan” en ingewikkeld is “wat is gemaakt”. Denk bij complex aan alles wat leert en evolueert, zoals planten, dieren, bossen, sociale structuren en gedachten. Ze worden niet in elkaar geknutseld […]
5 mei 2017

Onnadenkendheid belangrijkste faalmechanisme

“Als je weet hoe iets stuk gaat, weet je ook hoe je het heel kunt houden.” Deze karakterisering van de studie Civiele Techniek kregen we als eerstejaarsstudenten aangereikt in september 1980. Krachtig uitgedrukt. Voor elke constructie kun je faalmechanismen benoemen. Een brug  kan breken, uitknikken, kapot trillen en wegzakken en een dijk kan overstromen, doorbreken en afglijden. Hoe beter je […]
29 april 2017

Alternatieve feiten?

Boeiend in de krant te lezen dat wetenschappers de straat op gaan om op te komen voor hen die waarde hechten aan echte feiten en niet – zoals de populisten – naar behoefte de werkelijkheid verdraaien. Goed! Fijn! Fantastisch! Maar toch krijg ik er enigszins de kriebels van in mijn maag. Ik heb namelijk de indruk dat men een nieuwe […]
28 april 2017

Complexiteit is van alle tijden

Begin jaren ’90 waren we met een klein clubje mensen wereldwijd het begrip ‘complexiteit’ aan het verkennen, vanuit het besef dat veel vraagstukken in de praktijk zich niet laten inpakken door moderne managementbenaderingen. We verzetten ons tegen de neiging alle processen te willen optimaliseren. Ik had netjes in Delft geleerd dat je processen alleen kunt optimaliseren als de doelen vaststaan. […]
20 april 2017

Regelvrije zones zijn middel, geen doel

Als je regels afschaft, doe dat dan radicaal. Dat was de kernboodschap van Gjalt de Jong van de Rijksuniversiteit Groningen, op 19 april, tijdens een bijeenkomst van de Commerciële Club Noordwest Friesland (CC-NWF) met lokale politici en bestuurders in Sint Annaparochie. Ik ben het roerend met hem eens. Als je iets wilt met een regelvrije zone, zorg er dan voor […]
17 april 2017

Nutteloze wetenswaardigheid

Ik heb de nare eigenschap dat als ik op een klok kijk die de digitale tijd aangeeft, ik de getallen bij elkaar optel. Een dwangneurose. Vanochtend – tweede paasdag – werd ik wakker om 6:54 uur. De som van deze getallen is 15. Bovendien is het een fraai aftellend rijtje. Brengt dat geluk? Dat doe ik al een poosje en […]
14 april 2017

Iedereen is uniek

Ooit stelde Hans van Mierlo dat we geen beleid moeten maken voor de maatschappij, maar vanuit de maatschappij. Als je uitgaat van de kracht van mensen, moet je die kracht kennen en niet temmen. Dat vraagt om een nieuw elan in de democratie. Gisteren 13 april hadden we een regionale bijeenkomst van D66-leden (regio Fryslân) en daar sprak Stientje van […]
11 april 2017

Hoe trager, hoe sneller

Een Engels gezegde is: “more haste, less speed.” In Nederland zeggen we: “haastige spoed is zelden goed”. Deze universele wijsheid is opgeslagen in vele spreekwoorden en gezegden. Neem de tijd. Bijzonder is dat we in het huidige moderne tijdgewricht vele menselijke processen proppen in een afrekenbare tijdsdruk. Soms lijkt het alsof we steeds harder moeten lopen om per saldo niets […]